16-12-09

Leugenaars

Op De Standaard Online lees ik:

NIJMEGEN - De Nederlandse Taalunie begint volgend jaar met de voorbereidingen van nieuwe spellingsregels, die in 2015 verschijnen. In dat jaar komt de nieuwe versie van de Woordenlijst Nederlandse Taal uit, beter bekend als het Groene Boekje.

Taalkundige Anneke Neijt van de Radboud Universiteit in het Nederlandse Nijmegen hoopt dat aanpassingen de huidige spelling eenvoudiger zullen maken en beter uit zullen leggen.

'Het gebruiken van de tussenklank zoals de tussen-n en de tussen-s is sinds de vorige aanpassing nauwelijks uit te leggen voor docenten. Ook is er een zekere willekeur in het gebruik van de c in een woord als insect, terwijl in elektriciteit de k is gehandhaafd. Ik zou zeggen: maak een keuze en hou je aan de gekozen systematiek', zegt de professor, die woensdagavond ook weer figureert als jurylid van het Groot Dictee der Nederlandse Taal.

Nochtans konden eerder melden:

"De Taalunie zegt nu dat er ‘Nooit plannen spellingsherziening in 2015’ waren,"

En we konden ook melden:

"Minister Anceaux kwam aan Schinkelshoeks wensen tegemoet. Als er in 2015 iets gebeurt, zal het niet meer zijn dan het "toevoegen van nieuwe Nederlandse woorden en uitdrukkingen" aan de officiële woordenlijst, zei hij."

Wat is er nu weer aan de hand?

Toen de politiek besloot het toezicht over onze spelling volledig in handen te leggen van de Taalunie, heeft ze een grote fout gemaakt, zelfs in zoverre dat die unie er nu voor kan zorgen dat democratisch gekozen politici leugenaars worden.

18-03-09

Toch weer twee spellingen?

We hadden gedacht dat we op deze blog niets meer te melden hadden, nadat in juni vorig jaar onder druk van het Vlaamse en het Nederlandse parlement, de Taalunie had beloofd dat er in 2015 geen spellingwijziging zou komen.
Dat lijkt voorlopig zo te blijven, maar het is toch wel eens interessant om het onderstaande bericht te lezen:

Nederlandse Taalunie erkent tweedeling in spelling

De Nederlandse spelling kent twee soorten regels: regels voor 'gewone' taalgebruikers en regels voor taalprofessionals en hobbyisten (de zogenaamde Groot Dicteeregels). Dat schrijven Ludo Permentier, auteur van de Leidraad in het Groene Boekje, en Rik Schutz, projectleider spelling bij de Nederlandse Taalunie, in het nieuwe nummer van Levende Talen Magazine, waar ze de kans kregen een uitgebreide oratio pro domo te schrijven.
Ze wringen zich in vreemde bochten om de spelling te verdedigen. Ze onderscheiden zelfs twee soorten spelfouten: gewone fouten, die je niet mag maken als je een tekst schrijft 'in het echte leven', en de zogenaamde Groot Dicteefouten, die je alleen kunt vermijden als je alle regels uit de Leidraad van het Groene Boekje kent. Permentier en Schutz zeggen niet waar de grens tussen de lekenspelling en de Groot Dicteespelling precies ligt.

21:37 Gepost door --- in Algemeen | Permalink | Commentaren (8) | Tags: spelling, taal, taalprobleem, taalkunde | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | |  Print | Pin it! | | |

13-06-08

Taalunie: ‘Nooit plannen spellingsherziening in 2015’

De Taalunie zegt nu dat er ‘Nooit plannen spellingsherziening in 2015’ waren, maar wie garandeert dat?
In 1995 zegden ze ook dat de regels van 1995 niet meer zouden worden aangepast, maar in 2005 gebeurde het toch. Wie gelooft die mensen nog?
De uitspraak van deze week is dus géén overbodig bericht.
Overigens ontkende Jan Schinkelshoek direct dat de Taalunie géén plannen had voor een hervorming in 2015.
Hieronder vatten we de oorspronkelijke berichten uit Boekblad over de kwestie samen.
Er volgt ook een samengevatte reactie onder van Vincent Schmitz van Prometheus/Bert Bakker, gevolgd door de samengevatte opmerkingen van Jan Schinkelshoek.
De volledige teksten staan op Boekblad.


Taalunie: ‘Nooit plannen spellingsherziening in 2015’ (+ 1 reactie)

12 juni 2008 - (...) Volgens de Taalunie stond een dergelijke [spelling]herziening [in 2015] niet eens op de agenda.

Projectleider Spelling Rik Schutz van de Taalunie wijst (...) Jan Schinkelshoek aan als bron van wat hij een groot misverstand noemt.
Schinkelshoek zei (...): ‘alsjeblieft geen wijzigingen!'. Ervan uitgaande, dat de Nederlandse spelling iedere tien jaar tegen het licht zou moeten worden gehouden.

(...) Schutz: ‘Jaren geleden hebben we al aangekondigd dat er geen veranderingen in de spelling zouden komen. In 1995 werden nieuwe regels over de tussen-n ingevoerd, tien jaar later kwamen daar regels bij voor uitzonderingsgevallen die waren overgebleven.'

Wel maakt De Taalunie regels voor detailkwesties waarvoor geen regels bestonden, zoals (...).
‘Dat gebeurt naar aanleiding van vragen aan de Taalunie door taalgebruikers. (...).'

De spellingswijzigingen in huidige vorm voeren terug tot 1954, zegt Schutz:
‘De spelling was al tientallen jaren hetzelfde gebleven, terwijl de taal sterk veranderde. In 1995 is de woordenlijst aangevuld, maar de ministers hebben toen gezegd dat het voortaan niet meer zo lang zou mogen duren. Wat niet wilde zeggen dat de spelling iedere tien jaar op de schop moet.'

Uitgever Wouter van Oorschot legde al in 1995 de toenmalige spellingshervorming naast zich neer (... en vond steun bij NRC Handelsblad en de Volkskrant). (...)
Van Oorschot is het er niet mee eens dat een commissie van deskundigen een spellingsherziening kan doorvoeren:
‘Daar moet je de schrijvers bij betrekken, de kunstenaars die in eerste instantie de taal vorm geven, en de mensen op de werkvloer. (...)'
Schutz [zei o.a.]:
‘(...) Wouter van Oorschot is niet bij zijn volle verstand als hij ons Duitsland als voorbeeld voorhoudt, maar hij heeft helemaal gelijk als hij zegt: zoek het maar uit. Niemand kan je dwingen om een bepaalde spelling te gebruiken, behalve als je voor de klas staat of ambtenaar bent. Van Oorschot moet zijn schrijvers vooral hun eigen spelling laten gebruiken. Van de schrijvers van voor de Tweede Wereldoorlog lezen we alleen nog Nescio en Multatuli, en die trokken zich niets aan van spellingsregels.'
Jan Schinkelshoek was niet bereikbaar voor commentaar. (Enno de Witt)



Reactie Vincent Schmitz (Prometheus/Bert Bakker)

Er was volgens mij lang niet zo veel onrust ontstaan als de Taalunie in 2005 daadwerkelijk alleen de nieuwe regels van 1995 had aangescherpt en regels voor enkele 'uitzonderingsgevallen' had aangepast.
Toen echter in 2005 de nieuwe druk van het Groene Boekje verscheen, bleken daar tal van andere, onverklaarbare veranderingen in doorgevoerd ten opzichte van de druk uit 1995.

(...)
plotseling verdwenen er koppeltekens uit woorden als sociaal- democraat en Tweede-Kamerlid;
woordafbrekingen als cata-strofe, manu- script en illustratie bleken voortaan fout te zijn (volgens de laatste druk moeten opmerkelijk veel woorden heel anders worden afgebroken);
een woord als appèl verloor zijn accent;
hele tijdperken verloren hun hoofdletter (middeleeuwen), terwijl feestdagen er plots wél een kregen (Moederdag),
etc. (...)
Dat in het Groene Boekje in 2005 slechts de regels van 1995 zijn aangescherpt, is kortom aantoonbaar onwaar.
Ik waag dan ook te betwijfelen dat in een nieuwe druk die al dan niet in 2015 verschijnt, slechts nieuwe woorden worden opgenomen.

Vincent Schmitz ,redacteur/hoofd bureauredactie Uitgeverij Prometheus/Bert Bakker



Jan Schinkelshoek: spellingshervorming zat wel in de planning

13 juni 2008 - Volgens de Taalunie waren er nooit plannen voor een tienjaarlijkse spellingswijziging.
Volgens Jan Schinkelshoek, CDA- parlementariër en tevens lid van de commissie die toezicht op de Taalunie houdt, wel en hij stak daar een stokje voor. (...)
Jan Schinkelshoek intussen las in het beleidsplan voor de komende jaren wel degelijk het voornemen om per 2015 een nieuwe spellingswijziging door te voeren:
‘In 2009 zou een commissie met de voorbereidingen beginnen. Ik heb de minister gevraagd om dat niet te doen. Voorzitter Anciaux heeft uiteindelijk beloofd dat het niet zou gebeuren. Hoe de Taalunie erbij komt dat de plannen er niet waren weet ik niet. De formulering in het beleidsplan riep in ieder geval de suggestie op dat iedere tien jaar de spelling zou worden herzien. Daarover is nu helderheid: het gebeurt niet.'
Wie heeft gelijk: de Taalunie of Jan Schinkelshoek? Lees het beleidsplan van de Nederlandse Taalunie en oordeel zelf.

zie Boekblad

12:50 Gepost door --- in Actualiteit | Permalink | Commentaren (0) | Tags: spelling, taal, taalkunde, taalprobleem | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | |  Print | Pin it! | | |

11-06-08

Geen spellingknoeien in 2015?

Zijn we eindelijk verlost van het probleem van om de haverklap spellingveranderingen?
Het lijkt of de Taalunie in 2015 haar belofte van 1995 EINDELIJK zal nakomen, nadat ze in 2005 haar boekje te buiten was gegaan door de regels aan te passen.
Die belofte in 1995 was dat om de tien jaar nieuwe woorden in de lijst zouden worden opgenomen, maar dat de regels NIET ZOUDEN WORDEN VERANDERD.
Volgens onderstaand bericht lijken ze zich daar eindelijk aan te willen houden.

Geen nieuwe spelling in 2015

Kamerlid Schinkelshoek is blij met het besluit van de Taalunie.

Er komt geen nieuwe, grote spellingsherziening van het Nederlands in 2015, zo heeft de Taalunie op aandrang van het CDA besloten. Tijdens een vergadering van de interparlementaire commissie van de Nederlandse Taalunie in Den Haag heeft de voorzitter van het comité van ministers, de Vlaamse minister Anceaux, het CDA verzekerd dat een ingrijpende spellingshervorming bij de volgende ronde achterwege zal blijven. "Bespaar ons een nieuw spellingsaanpassing", zei Schinkelshoek. "In Nederland zijn we nauwelijks bekomen van de vorige. We zitten niet te wachten op een nieuwe."

De Nederlandse Taalunie, een officiële samenwerking tussen Nederland en Vlaanderen, werkt volgens een vast schema: eens in de tien jaar wordt bezien of de spellingsregels aan herziening toe zijn. Volgend jaar zou beslist moeten worden over de voorbereiding van de ronde voor 2015. Schinkelshoek ziet er niks in, maakte hij in Taalunie-verband duidelijk. "Laten we onze taal eventjes met rust laten", zei hij. "Niet alleen om iedereen te laten wennen aan de laatste veranderingen. Maar vooral ook om de historische keten - kunnen volgende generaties onze klassieken nog wel lezen? - niet te verbreken."

Minister Anceaux kwam aan Schinkelshoeks wensen tegemoet. Als er in 2015 iets gebeurt, zal het niet meer zijn dan het "toevoegen van nieuwe Nederlandse woorden en uitdrukkingen" aan de officiële woordenlijst, zei hij.

Bron: Taalpost.

16:45 Gepost door --- in Algemeen | Permalink | Commentaren (5) | Tags: taal, taalprobleem, spellling, taalkunde | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | |  Print | Pin it! | | |

15-04-08

Gooien met hoofdletters

Wie kan volgen, werpe de eerste letter: namen van dagen schrijf je met een kleine letter, maar in "Goede Vrijdag" schrijf je vrijdag met een hoofdletter. "Pasen" schrijf je met een hoofdletter, maar "paasmaandag", "paasei", "paashaas" enz. schrijf je met een kleine letter. Vrolijk paasfeest!

13:25 Gepost door --- in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: hoofdletters, kleine letters | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | |  Print | Pin it! | | |

10-03-08

Eenheidsspelling?

Toen het GB05 werd voorgesteld, vertelden enkele mensen (we noemen geen namen) dat we nu "eindelijk" een eenheidsspelling hadden.
Dat was op zich onzin, want eigenlijk hadden wie die al decennia. Wel bestond er lange tijd zowel een voorkeurspelling als een conservatieve spelling, maar dat onderscheid verdween al met het GB95.
Wat sommigen van die heren in werkelijkheid wilden stellen, was dat er nu tussen de verschillende woordenboeken en het GB geen verschil meer zou zijn. In 1995 wilden de woordenboekmakers per se het 1e boek met de nieuwe spelling op de markt brengen, waardoor ze niet hadden gewacht op het nieuwe GB.
Met alle gevolgen vandien: verschillend geïnterpreteerde regels en daardoor verschillende spellingen. Ook de Van Dale schreef niet altijd zoals het GB (eerlijk gezegd was de Van Dale soms een stuk logischer dan het GB).
Maar ook in 2005 werd te vroeg geroepen. Er zijn nog altijd verschillen.
Sterker nog: er zijn zelfs verschillen tussen verschillende edities van de Van Dale!
Bekend is het voltooid deelwoord 'geë-maild' in de eerste druk van de papieren versie. Dat hadden ze pas in de gaten toen er al een heleboel Van Dales van de persen waren gerold. Op de cd-roms, die toen nog niet gebrand waren, is de fout gecorrigeerd, en in de tweede lading woordenboeken staat ook keurig 'ge-e-maild', comform de officiële woordenlijst.
En nu worden er ook verschillen gemeld tussen de digitale versies 14.0 en 14.2. Net als er verschillen zouden zijn tussen de driedelige papieren versie en de eendelige bijbelpapieren versie.
We willen daarmee de redactie van de Van Dale niets verwijten. Wie zonder fouten schrijft, werpe de eerste steen.
Maar het jubeltoontje ten tijde van GB05 klinkt nu nog meer misplaatst.

14:46 Gepost door --- in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: spelling, taal, taalkunde, taalprobleem, van dale | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | |  Print | Pin it! | | |

06-12-07

Engelse zelfstandige naamwoorden in het Nederlands

Een kwisvraagje: is het "up-tempo nummers", of "up-tempo-nummers", of "uptempo nummers" of "uptemponummers" of nog wat anders?
Het is "uptempo nummers". Want Engelse woorden schrijven we volgens de bestaande regels voor Nederlandse woorden. In principe dus aan elkaar, hoewel er een aantal uitzonderingen zijn. Bij twijfel kunt u maar beter in een woordenboek kijken.
Maar: dat legt dan wel uit waarom we "uptempo" schrijven i.p.v. "up tempo" of "up-tempo", maar het legt niet uit waarom we wel "uptempo nummers" moeten schrijven en niet "uptempo nummers".
Twee problemen dus: door te eisen dat ALLE Engelse woorden worden geschreven volgens de Nederlandse regels, wordt een hele reeks woorden via de spelling geforceerd "ingeburgerd", maar die "inburgering" geldt dan plots niet voor bijv. het aan elkaar schrijven van cd: het is namelijk "compact disc" en niét "compact disc".
Dat schept verwarring in de aard van de regels (wel of niet volgens Nederlandse spelingregels spellen), maar ook in de spelling zelf: in het Engels op z'n Engels schrijven, maar niet in het Nederlands. Dat maakt het ook niet gemakkelijker.
Bovendien zijn er nog uitzonderingen.
(En nee: ik weet niet of het "kwisvraag" of "quizvraag" of "quizzvraag" is, en het kan me geen reet meer schelen.)

11:59 Gepost door --- in Algemeen | Permalink | Commentaren (3) | Tags: spelling, taal, taalkunde, taalprobleem | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | |  Print | Pin it! | | |